Voor mode-, product-, portret- en huwelijksfotografen is het weergeven van de juiste kleur vaak van groot belang. Een correct ingestelde witbalans is dan weliswaar een eerste vereiste, maar door alleen de correcte kleurtemperatuur te kiezen worden nog niet alle kleuren perfect weergegeven. Een hulpmiddel als X-Rite ColorChecker Passport komt dan van pas. Het is een handzaam doosje met daarin een kleuren-, grijs- en witbalanskaart. Door het te fotograferen en een kleurprofiel voor een bepaalde lichtsituatie te maken zorgt u ervoor dat uw opnamen de juiste kleur krijgen.

De X-Rite ColorChecker Passport is een klein kunststof doosje van 125x90x9 mm. Wanneer u het openklapt worden twee kleurenkaarten zichtbaar. Het bovenste bevat 8 kleurblokjes, een aantal grijstinten en 8 blokjes die verlopen van geheel zwart naar geheel wit. De onderste kleurenkaart bevat de 24 kleurblokjes die u wellicht kent van de oude GretagMacbeth ColorChecker kleurenkaart (X-Rite heeft GretagMacbeth enkele jaren geleden overgenomen). De kleurblokjes zijn speciaal geselecteerd om natuurlijke objecten als een blauwe lucht, gras, huidtinten en primaire kleuren te simuleren. Door het onderste kleurenkaartje weg te klappen maakt u bovendien een witbalanskaartje zichtbaar. Het doosje bestaat zo eigenlijk uit drie delen en kan daardoor ook gemakkelijk worden neergezet. Een model kan het natuurlijk ook even vasthouden.

Wanneer u in JPEG fotografeert is het achteraf corrigeren van de witbalans geen goed idee. Het is daarom aan te raden eerst handmatig de witbalans op uw camera in te stellen. Daarvoor kunt u het witbalanskaartje gebruiken. Daarna fotografeert u de kleurenkaartjes met de juiste belichting en met de ingestelde witbalans. Vervolgens haalt u de ColorChecker Passport weg en maakt u uw opnamen. Uiteraard met de zojuist ingestelde witbalans, want als de camera automatisch steeds een andere witbalans instelt valt er met het kleurprofiel later weinig te corrigeren. Wanneer u in RAW fotografeert kunt u dezelfde werkwijze hanteren, of de witbalansinstelling overslaan en deze achteraf corrigeren. De ColorChecker Passport wordt geleverd met software die u helpt om een kleurprofiel te maken. Deze software ondersteunt geen RAW-bestandsformaten, want dat zouden er ook teveel worden. U moet daarom uw RAW-bestand omzetten naar de DNG-standaard (Adobe Digital Negative). Voor Adobe Photoshop Lightroom wordt een insteekmodule bijgeleverd die alle handelingen voor zijn rekening neemt.

Importeer de gemaakte opnamen en selecteer de opname waarin de kleurenkaartjes zichtbaar zijn. Kies dan Bestand >> Exporteren. In het exportvenster wordt een ColorChecker Passport voorinstelling zichtbaar. Geef de naam op van het profiel dat u wilt maken. Het is verstandig in deze naam het cameramodel en de lichtomstandigheid te vermelden. In principe maakt u namelijk een kleurprofiel per camera en per soort licht, zoals zon, bewolkt en TL-licht. Het is echter ook mogelijk zogenaamde Dual Illuminant profielen te maken die twee verschillende lichtomstandigheden vertegenwoordigen. Het venster geeft verder de kalibratiestatus van uw scherm aan. Een niet kleurgecorrigeerd beeldscherm maakt het werken met kleurcorrecties er immers niet gemakkelijker op! Klik op de knop Exporteren om het maken van het profiel te starten. Dit gebeurt in de achtergrond. Daarna moet u Lightroom opnieuw starten om het profiel te laden. Ga naar de module Ontwikkelen en kijk onder Camerakalibratie. Bij Profiel moet een nieuw profiel aanwezig zijn met de door u opgegeven naam. Selecteer dit. In de meeste gevallen ziet u de kleuren op uw monitor verspringen. Dit is een teken dat de het ColorChecker profiel zijn werk heeft gedaan. Als u de witbalans nog wilt optimaliseren kunt u dat nu doen. Gebruik het pipet Witbalans selecteren en klik het tweede vlakje linksonder aan in het kaartje met de 24 kleurblokjes of het witbalanskaartje als u dat gefotografeerd had. Tot slot past u de gemaakte instellingen toe op de overige foto's die onder dezelfde lichtomstandigheden gemaakt zijn, uiteraard zonder dat de ColorChecker Passport in beeld was.

U kunt ook kleurprofielen maken op basis van opnamen waarin de ColorChecker Passport in beeld is. Eén daarvan is met de meegeleverde X-Rite software. Hierbij converteert u uw RAW-beeld eerst naar DNG. Daarna sleept u het DNG-beeld in de applicatie. Deze zal de kleurvlakjes automatisch detecteren, waarna u op de knop Create Profile klikt en het profiel een naam geeft. Door eerst te kiezen voor Dual Illuminant DNG en vervolgens twee beelden in de applicatie te slepen kunt u een Dual Illuminant profiel maken. Om het kleurprofiel in Adobe Raw Converter te gebruiken opent u de gewenste beelden. Ga dan naar de tab Camerakalibratie en voorzie de beelden van het eerder gemaakte profiel. U kunt ook eerst het beeld met de kleurenkaartjes corrigeren, bijvoorbeeld qua kleurbalans en belichting. Selecteer dan uw cameraprofiel, klik Alles selecteren en Synchroniseren.

Niet elke fotograaf wil een perfect neutrale kleurbalans. Uiteraard hoeft u bij zonsondergangen en dergelijke de ColorChecker Passport niet te gebruiken. Maar als u bijvoorbeeld een model gefotografeerd hebt en u vindt de neutrale kleuren iets te neutraal, dan kunt u met het witbalanspipet in bijvoorbeeld Lightroom één van de vijf grijze blokjes van het eerste kaartje aanklikken. De bovenste rij van vijf blokjes zal het beeld voor een zonnige foto wat blauwer of juist wat roder maken. De onderste rij doet hetzelfde voor opnamen in de schaduw.

X-Rite ColorChecker Passport is een bijzonder handig hulpmiddel voor het bepalen van de juiste witbalans en het maken van een cameraprofiel. In onze testen werden beelden inderdaad kleurneutraler en krachtiger. Belangrijker nog is dat u alle beelden in een sessie dezelfde kleuren kunt geven. Het probleem bij het maken van een cameraprofiel is dat u dat moet doen voor verschillende camera's, als u er meer heeft, maar ook voor verschillende lichtomstandigheden. Het volstaat niet om één profiel te maken en dit steeds te gebruiken. Gelukkig is het doosje met de kaartjes erg compact zodat u het gemakkelijk kunt meenemen en op locatie gebruiken. Het maken van kleurprofielen is in Adobe Photoshop Lightroom, dankzij de meegeleverde insteekmodule, bijzonder eenvoudig. X-Rite ColorChecker Passport kost bij de Nederlandse fotohandel ongeveer 95,- euro. Voor de serieuze digitale fotograaf is de X-Rite ColorChecker Passport een absolute aanrader!

Kijk voor meer informatie op www.x-rite.com.