Om het groeiend aantal gebruikers van Micro Four Thirds camera's tegemoet te komen heeft Olympus onlangs een aantrekkelijk geprijsd groothoekzoomobjectief geïntroduceerd: de Olympus M.Zuiko Digital ED 9-18 mm/F4.0-5.6. Het bereik is vergelijkbaar met 18-36 mm op een standaard kleinbeeldcamera. Een zeer breed blikveld en verbluffende perspectieven zijn dus gegarandeerd. Dit zoomobjectief is dankzij het ingenieuze schuifsysteem daarbij ook nog eens uiterst licht en compact. Wij namen de proef op de som.

In augustus 2008 kondigden Olympus en Panasonic een nieuwe standaard aan op het gebied van digitale fotografie, genaamd Micro Four Thirds. Net als digitale reflexen beschikken Micro Four Thirds camera's over verwisselbare objectieven, maar toch zijn het geen spiegelreflexen. De reden daarvan is dat het spiegelhuis in de camerabody ontbreekt. Hierdoor kunt u niet via een optisch pad (met spiegel) door de lens kijken, maar in plaats daarvan wordt gebruik gemaakt van soort continue Live View functie. Dit Live View beeld wordt op het LCD-kleurenscherm van de camera getoond en - bij sommige modellen - eventueel in de elektronische zoeker. Inmiddels zijn er diverse Micro Four Thirds camera's verschenen, waaronder de Olympus Pen E-P2, Olympus Pen E-PL1 en Panasonic Lumix GF1. Door het ontbreken van de spiegel en prismahuis zijn deze Micro Four Thirds camera's en bijbehorende objectieven een stuk kleiner dan digitale reflexen en hun objectieven. Ze zijn de afgelopen tijd dan ook bijzonder populair geworden en de roep om meer objectieven is dan ook groot.

9 mm	18 mm
Klik op een beeld voor het originele formaat.

Het nieuwe Olympus M.Zuiko Digital ED 9-18 mm/F4.0-5.6 zoomobjectief is vervaardigd uit kunststof en met een diameter van 56,5 mm en een lengte van 49,5 mm is het uiterst compact. Ook het gewicht is met slechts 155 gram zeer laag. De filterdiameter is 52 mm. Een bijpassende zonnekap ontbreekt en dat is wel een minpuntje. De Olympus M.Zuiko Digital ED 9-18 mm gebruikt 12 lenselementen in 8 groepen, waaronder één ED-lens en drie asferische glazen elementen. De minimale scherpstelafstand is 25 cm. Doordat een Micro Four Thirds camera een sensor heeft die half zo klein is als een full-frame sensor is het zoombereik van 9-18 mm te vergelijken met 18-36 mm op een kleinbeeldcamera. De beeldhoek varieert van 100 tot 62 graden. De lichtsterkte is met een grootste opening van F4.0 niet bijzonder hoog en bij volledig inzoomen valt de lichtsterkte zelfs terug naar F5.6. Dat is echter op zich geen probleem voor een groothoeklens. Maar bij weinig licht moet u vertrouwen op de ingebouwde stabilisatiefunctie van uw camera of een statief gebruiken. Het kleinste diafragma is F22.

9 mm	18 mm
Klik op een beeld voor het originele formaat.

Om maar met de deur in huis te vallen: dit objectief is heerlijk in het gebruik. Het in- en uitzoomen gaat uiterst comfortabel en dankzij het compacte formaat en het ingenieuze inschuifmechanisme heeft men - in tegenstelling tot reflexen met zware groothoekobjectieven - niet eens in de gaten dat men met een groothoekzoomobjectief op stap is. Het groothoekbereik maakt opvallende opnamen mogelijk. Landschapsopnamen worden weidser, binnenhuis- en architectuuropnamen fraaier en bij reportagefotografie staat u altijd vooraan. Er is weliswaar enige overlap met de 14-42 kitzoom, maar dat is juist een pluspunt. U hoeft dan niet steeds van objectief te wisselen, want in de uiterste telestand hebt u met dit zoomobjectief nog altijd een keurige 36 mm lens op de camera zitten en dat is prima voor bijvoorbeeld straatfotografie. Dit 9-18 mm zoomobjectief is ook nauwelijks groter dan het standaard zoomobjectief en valt ook niet op. Het past dan ook probleemloos in elke fototas en men zou het objectief zelfs los in de jaszak mee kunnen nemen.

9 mm	18 mm
Klik op een beeld voor het originele formaat.

De grote vraag is natuurlijk of de miniaturisatie van Micro Four Thirds objectieven gevolgen heeft voor de beeldkwaliteit. Het antwoord daarop is ja, maar alleen echte pixelfanaten zullen daar een probleem mee hebben. Vergelijken we de beelden van dit objectief bijvoorbeeld met die van het Olympus Zuiko 7-14 mm Top Pro groothoekobjectief, dan is er wel degelijk een kwaliteitsverschil zichtbaar. Maar in de praktijk produceert dit objectief uiterst aantrekkelijke beelden. Daarbij valt op dat de lichtafval in de hoeken alleszins beperkt is. In de uiterste groothoekstand bedraagt de lichtafval circa 2/3 stop en dat is voor een dergelijke groothoek prima. In de telestand is de lichtafval minder dan 1/3 stop. Ook de tonvormige vertekening valt mee. In de groothoekstand meten we een afwijking van -2,75% en in de telestand is dat nog slechts -0,145%. Ook dat zijn prima waarden. Er is natuurlijk in de groothoekstand wel sprake van een perspectivische vertekening. Objecten dichtbij zien er langer uit dan zij in werkelijkheid zijn en gebouwen of lantaarnpalen lijken aan de randen van het beeld 'om te vallen'. Maar dat hoort bij dergelijke extreme groothoekopnamen. Helemaal open zijn de hoeken ook wat minder scherp, maar na diafragmeren neemt ook dat snel af. Wel heeft dit objectief meer dan gemiddeld last van chromatisch aberratie. U weet wel die paarse randjes langs boomtakken en zo. Bekijk bijgaande testbeelden en oordeel zelf.

9 mm	18 mm
Klik op een beeld voor het originele formaat.

Ondanks de meer dan gemiddelde chromatische aberratie zijn we zeer te spreken over dit groothoekzoomobjectief. Lichtafval, vertekening en scherpte zijn dik in orde en met een adviesprijs van 399,- euro biedt de Olympus M.Zuiko Digital ED 9-18 mm/F4.0-5.6 wat ons betreft dan ook veel waar voor zijn geld. Wie op zoek is naar een groothoekzoomobjectief voor zijn of haar Micro Four Thirds compact hoeft wat ons betreft niet verder te zoeken. Aanbevolen!