Computer algemeen
Door 5 oktober 2015 Lees verder →

Olympus OM-D E-M10 II

Olympus heeft de OM-D familie met de E-M10 II van een nieuw instapmodel voorzien. De opvolger van de E-M10 is nu volledig metaal en oogt meer dan ooit als een klassieke OM-D camera. Dit klassieke uiterlijk met zijn verchroomde knoppen maakt dat deze nieuwe telg aantrekkelijk oogt en dankzij diverse krachtige functies afkomstig uit de E-M5 II en E-M1 is deze nieuwe systeemcamera tevens ook uiterst veelzijdig. Zo zorgt de 5-assige beeldstabilisatie voor onbewogen, scherpe beelden in veel situaties, zelfs bij het moeilijkste licht. Daarnaast beschikt de 16-megapixel E-M10 II over een grote, heldere elektronische zoeker, een 3 inch kantelbaar touchscreen en de mogelijkheid om 4K Time Lapse movies te maken. Wij voelden de nieuwe Olympus OM-D E-M10 II uitgebreid aan de tand.

Het eerste dat opvalt bij het ter hand nemen van de E-M10 II is de omvang en het gewicht. Ondanks de volledig metalen behuizing weegt de kale body slechts 350 gram. Met accu, 14-42mm kitlens en geheugenkaart blijven we op 490 gram steken. Dat is lekker licht. Ondanks het relatief forse zoekerhuis bovenop de camera oogt de camera ook betrekkelijk compact. De E-M10 II beschikt net als de overige OM-D modellen over een ingebouwde elektronische zoeker. Deze heeft een resolutie van 2,36 miljoen pixels, een circa 100% beeldweergave, een maximale vergroting van 1,23x (bij een 50 mm objectief), een oogpuntsafstand van 19,2 mm en – niet onbelangrijk – een zeer snelle responstijd. Dit laatste betekent dat de hersteltijd van het display tussen het maken van opnamen dusdanig snel is dat het niet meer storend is zoals bij veel oudere elektronische zoekers. Vooral bij het vastleggen van bijvoorbeeld actie- en sportmomenten is dat van groot belang. Het beeld kan haarscherp en zonder enige vertekening worden bekeken en in tegenstelling tot een optische zoeker zie je nu direct de effecten van handmatige aanpassingen en creatieve filters. Via een oogsensor kan automatisch worden geschakeld tussen het LCD-kleurenscherm aan de achterzijde en de elektronische zoeker. De E-M10 II beschikt verder over een ingebouwde pop-up flitser. Dit ingebouwde flitsertje heeft een richtgetal van 8,2 (bij 200 ISO) en is bijvoorbeeld prima geschikt voor het inflitsen van portretten in fel zonlicht.

Kantelbaar LCD-kleurenscherm

De E-M10 II beschikt aan de achterzijde over een 7,6 cm (3 inch) kantelbaar LCD-kleurenscherm. Dit scherm heeft 1.037.000 pixels en een speciale anti-reflectielaag waardoor het ook in zonlicht goed leesbaar blijft. Eventueel kan men de helderheid (+ en -7) en kleurtemperatuur (+ en -7) handmatig aanpassen. Het scherm kan onder een hoek van circa 50 graden naar beneden uitklappen en via een ingenieus mechanisme onder een hoek circa 80 graden uitklappen met het LCD-scherm omhoog. De eerste stand leent zich prima voor boven het hoofd fotograferen en in de tweede stand vanaf buikhoogte. Deze laatste manier van fotograferen roept herinneringen op aan de tijd van middenformaatcamera’s met een lichtkapzoeker. Een gemaakt beeld kan op het LCD-kleurenscherm worden vergroot met de factor 5, 7, 10 en 14x, zodat u bijvoorbeeld bij macrofotografie achteraf de scherpstelling kunt controleren. Ook daarbij kan het kantelbare scherm goed van pas komen. Daarnaast kunt u direct in real-time op het LCD-kleurenscherm zien wat het effect van bijvoorbeeld een witbalans- of belichtingscompensatie is. Het scherm is tevens aanraakgevoelig. Dat betekent dat je met je vinger het gewenste scherpstelpunt kunt aanwijzen en met één tikje op het scherm kunt afdrukken. Vooral bij macro-opnamen en opnamen van statief werkt dit erg prettig. Deze functie is overigens via het groene aanraakknopje op het scherm ook uit te zetten, want anders loop je het risico per abuis opnamen te maken.

Vijfassig beeldstabilisatiesysteem

De E-M10 II is voorzien van het inmiddels vertrouwde SuperSonic Wave anti-stoffilter, dat nog altijd als het meest effectieve systeem in zijn soort wordt gezien. Bij dit systeem zorgt een transparant filter tussen de sluiter van de camera en de sensor geplaatst ervoor dat er geen stof direct op de sensor kan vallen. De stofdeeltjes worden namelijk opgevangen door het filter en vervolgens afgeschud door een reeks ultrasone trillingen die worden geactiveerd zodra het systeem wordt ingeschakeld. De stofdeeltjes worden vervolgens opgevangen door een soort kleefband waardoor ze later alsnog niet voor problemen kunnen zorgen. De E-M10 II beschikt verder over een vijfassig beeldstabilisatiesysteem dat bewegingsonscherpte tegengaat bij foto- en filmopnamen. De fotograaf kan het effect van deze stabilisatie meteen tijdens de opname bekijken via de elektronische zoeker. Het vorige mechanisme compenseerde camerabewegingen door in te spelen op twee draaiende bewegingen, de zogeheten yaw en pitch. Deze camerabewegingen worden echter veroorzaakt door vijf verschillende soorten bewegingen en het nieuwe beeldstabilisatiesysteem corrigeert dan ook horizontale verschuivingen, verticale verschuivingen en draaiende bewegingen. Zeker bij opnamen met grotere vergrotingsfactoren, zoals bij macrofotografie, is een goede beeldstabilisatie heel belangrijk. Olympus claimt een compensatie tot maximaal 4 EV, maar wij denken dat 3 EV realistischer is en ook dat is zeker niet slecht. Integendeel, het kan het verschil zijn tussen een gelukte of mislukte opname. Een in de camera ingebouwde beeldstabilisator heeft verder als groot voordeel dat deze met alle objectieven werkt.

Creatieve opties

De E-M10 II telt 25 scèneprogramma’s, te weten Portret, e-Portret, Landschap, Landschap met portret, Sport, Starlight, Avondscène, Avondscène met portret, Kinderen, High Key, Low Key, Dbs Modus, Macro, Natuur macro, Kaarslicht, Zonsondergang, Documenten, Panorama, Vuurwerk, Strand en sneeuw, Visoogeffect, Groothoek, Macro, 3D-foto en Pannen. Deze scèneprogramma’s zijn bedoeld om beginnende fotografen te helpen om onder specifieke – voor beginners vaak moeilijke – omstandigheden toch goede foto’s te kunnen maken. Naast de al langer bekende scèneprogramma’s bezit de E-M10 II ook zogeheten Art Filters. Met deze kunstzinnige filters kunnen allerhande effecten op de beelden worden toegepast. Het aardige is dat je het effect vooraf in de zoeker kunt zien. Handig is de bracketing-optie (ART BKT) waarbij een gemaakt beeld automatisch van alle in de camera aanwezige Art Filters wordt voorzien. Je krijgt dan uiteindelijke 14 verschillende beelden met de volgende filters: Pop-art, Soft-focus, Bleke/lichte kleur, Lichte toon, Korrelige film, Pinhole, Diorama, Cross-process, Zacht sepia, Dramatische toon, Key Line, Aquarel, Vintage en Gedeeltelijke kleur. Het verwerken daarvan kost even tijd, maar je hebt dan ook wat. De Art Filters kunnen ook worden gebruikt tijdens het filmen. Andere kunstzinnige effecten kunnen worden gerealiseerd met de functie Meervoudige belichting. Deze functie maakt het mogelijk om in de Live View-modus twee beelden over elkaar heen te fotograferen. Ook is het mogelijk om via de optie Beeldoverlap twee of drie opgeslagen beelden te combineren. Via de optie Photo Story op de functiekiezer kan men in de camera een fotocollage maken door meerdere beelden in één kader te plaatsen. De E-M10 II beschikt verder over een Bulb- en HDR-functie. Hieronder een overzicht van alle in de camera aanwezige Art Filters. Het eerste beeld is het oorspronkelijke beeld en daarna volgen de filters Pop Art tot en met Gedeeltelijke kleur.

Video-functies

De E-M10 II beschikt over de mogelijkheid om videoclips in Full-HD- (1920×1080 pixels, 24, 25, 30, 50 en 60 bps) en HD-kwaliteit (1280×720 pixels, 24, 25, 30, 50 en 60 bps) te maken. De ingebouwde videofunctie ondersteunt daarbij het gebruik van de meeste in de camera aanwezige creatieve filters. De videofilmpjes worden opgenomen en afgespeeld in het Motion JPEG-formaat (.MOV) met een beeldverhouding van 16:9 (breedbeeld). Dankzij de ingebouwde beeldstabilisator bent u bijna altijd verzekerd van een haarscherp resultaat. Handig is de mogelijkheid om de camera direct na het filmen tevens automatisch een foto te laten maken. Voor het vastleggen van het geluid maakt de camera gebruik van een ingebouwde stereomicrofoon. De geluidsfunctie maakt gebruik van de nieuwste audiotechnologieën van Olympus, zoals een PCM/16 bit 48kHz-opnamefunctie. Het bekijken van de gemaakte videobeelden is geen enkel probleem, want de E-M10 II beschikt over een AV-OUT en een HDMI-aansluiting. Vergeet daarbij niet de opties HDMI en Video Uit goed in te stellen, anders krijgt men niet de optimale beeldkwaliteit te zien. In dat verband is het jammer dat er bij de camera standaard slechts een AV-kabel, maar geen HDMI-kabel wordt meegeleverd. Een externe microfoon op de EM10 II aansluiten is helaas niet mogelijk. Opvallend is verder de aanwezigheid van een Time lapse functie in 4K-kwaliteit. Hiermee kan men time lapse video’s (met maximaal 5 beelden per seconde) maken in Ultra HD kwaliteit (3840 pixels × 2160 lijnen).

Kitobjectief

De Olympus E-M10 II wordt standaard geleverd met een kitobjectief in de vorm van het M.Zuiko Digital 14-42 mm/F3.5-6.3 pancake zoomobjectief. Dit kitobjectief heeft een kleinbeeldequivalent van 28-84 mm. Het compacte zoomobjectief is slechts 2,25 cm lang, heeft een diameter van circa 6 cm, een filterdiameter van 37 mm, een minimum diafragma van 22, vijf cirkelvormige diafragmabladen en telt acht elementen in zeven lensgroepen, waaronder drie asferische glazen elementen, één asferisch ED-element en één Super HR-element. Het objectief weegt slechts 93 gram en heeft een kortste instelafstand van 20 cm. Zoomen vindt uitsluitend motorisch plaats. Dankzij dit elektronische zoommechanisme kunt u ook in- en uitzoomen met uw smartphone. Ook zorgt het voor vloeiende zooms tijden het filmen. Tijdens het fotograferen vonden we het echter als vertragend werken. Het objectief presteert redelijk tot goed. Als men JPEG-beelden schiet, dan worden vertekening en lichtafval grotendeels softwarematig in de camera gecorrigeerd. RAW-beelden hebben echter een stevige tonvormige vertekening (-5,6%) in de groothoekstand en in telestand is er sprake van een lichte kussenvormige vertekening (+1,5%). De lichtafval in de hoeken bedraagt in groothoekstand bij F3,5 circa 1 stop. Na diafragmeren neemt dit snel af tot circa 1/3 stop. Let op: dit zijn waarden gemeten met JPEG-bestanden die in de camera softwarematig al grotendeels gecorrigeerd zijn. In de RAW-bestanden is de lichtafval beduidend hoger, namelijk bijna 2 stops in de groothoekstand bij F3.5. Kortom, voor JPEG-schieters is het een prima zoomobjectief, maar RAW-schieters kunnen beter kiezen voor een ander zoomobjectief.

Pieken

Aangezien de E-M10 II beschikt over de functie Pieken, is het nu ook vrij eenvoudig om handmatig scherp te stellen met de E-M10 II. De functie dient men eerst aan te zetten in het menu MF-Hulp en vervolgens toekennen aan een van de Fn-knoppen. Ook kan men in het menu de kleur van de pieken instellen. Er kan daarbij gekozen worden uit de kleuren Wit, Zwart, Rood en Geel. De markeringsintensiteit kan worden ingesteld op Laag, Normaal of Hoog. Wij hebben gebruik gemaakt van de kleur geel met een hoge markeringsinstelling. Door de functie Pieken toe te kennen aan de knop Fn3 is deze altijd met één druk op de knop te activeren. We hebben vervolgens een aantal opnamen gemaakt met het Voigtländer 42.5 mm/F0,95 objectief. Dit hoogwaardige, lichtsterke objectief misstaat niet op ons testmodel en toont gelijk aan wat voor beeldkwaliteit de E-M10 II kan leveren als men een kwaliteitsobjectief gebruikt. Zoals uit eerdere tests bekend, levert dit Voigtländer objectief zeer scherpe beelden vanaf F2.0. Beelden gemaakt met F0.95 en F1.4 ogen wat dromerig, maar vanaf F2.0 zijn ze ragscherp. Onderstaande beelden tonen dan ook prima aan waartoe de E-M10 II toe in staat is, mits men een kwalitatief goed objectief gebruikt.

Praktijk

De in zwart en zilver uitgevoerde E-M10 II oogt bijzonder aantrekkelijk. Het geheel – camera met 12-42mm pancake kitobjectief – weegt minder dan 500 gram en dat is lekker licht. Aan de achterzijde zit rechts van het LCD-kleurenscherm een opstaande verdikking waartegen de duim kan worden geplaatst. Mede dankzij een verdikking aan de voorzijde ligt de camera goed in de hand. Het riemoogje aan de kant van de ontspanknop zit wel enigszins in de weg. Opvallend aan dit nieuwe model zijn de trapsgewijs geplaatste draaiwielen en functiekiezer. Deze zijn hierdoor gemakkelijker te bedienen. De kwaliteit van de elektronische zoeker is prima en dat geldt ook voor het kantelbare 3 inch aanraakgevoelige LCD-scherm. Op dit scherm kan tijdens het fotograferen ook een live histogram zichtbaar worden gemaakt, wat zeker nuttig is om onder moeilijke lichtomstandigheden tot een goede belichting te komen. Ook het ingebouwde raster en waterpas zijn nuttig. De camera beschikt verder over twee draaiwielen, een multi-selector en diverse knoppen waar men zelf functies aan kan toekennen. Vooral dankzij deze laatste optie kan men bepaalde of veelgebruikte functies – denk daarbij aan zaken als handmatige witbalans en dergelijke – altijd binnen handbereik hebben door ze aan een van deze toetsen toe te kennen. Handig is ook de sensor naast de elektronische zoeker. Zodra men de camera voor het oog houdt, gaat de elektronische zoeker automatisch aan. Prima!

Beeldkwaliteit

Wij hebben onze JPEG-testopnamen gemaakt in de hoogste resolutie met compressiestand Superfijn. Voor wat betreft kleurweergave hebben we veelal de standaard stand Natuurlijk gebruikt. Deze stand oogt in tegenstelling tot andere OM-D modellen wat fletser dan we gewend zijn van Olympus. Vooral in blauwe luchten valt dat op. Zoals altijd hebben we de verschillen gemeten tussen de diverse kleurstanden: de standaardinstelling Natuurlijk geeft een verzadigde (+18%) kleurweergave, terwijl de stand Levendig zeer stevig verzadigd (+31,8%) is. De stand i-Enhance is zeer fiks verzadigd (+36,2%). De standen Muted (+14%) en Portret (+18,1%) zijn eveneens aan de verzadigde kant. In deze laatste stand ligt het accent echter wel op de huidtinten. Elke kleurweergave is overigens voor wat betreft contrast, scherpte en kleurverzadiging (+/-2) handmatig aan te passen. Voor wat betreft beeldruis presteert de E-M10 II prima. Beelden tot en met 1600 ISO zijn zonder meer prima bruikbaar en ook de 3200 ISO-beelden zijn dat na enige bewerking ook. Zelfs beelden gemaakt met 6400 ISO ogen – afhankelijk van het onderwerp – vaak na bewerking in Photoshop nog alleszins acceptabel. We hebben wel even (op 3200 ISO) gemeten wat het effect van de ingebouwde ruisonderdrukking is. Op basis daarvan adviseren wij de stand Laag. Bij de stand Standaard gaan naar onze smaak teveel details verloren. Klik op een beeld om door de beelden te bladeren. Via ALT+klik kan het originele beeld worden geopend. De automatische witbalansfunctie deed zijn werk goed. Onze moeilijke testopstelling werd zonder kleurzweem vastgelegd. Scherpte en contrast zijn prima en eventueel ook in de camera aan de eigen smaak aan te passen. Al met al levert de E-M10 II fraaie, maar over het algemeen wel verzadigde 16-megapixel JPEG-beelden. Dit laatste komt overigens wel vaker voor bij amateurcamera’s. Een en ander is echter handmatig in de camera aan te passen, dus wie liever wat minder verzadigde beelden maakt kan dat naar wens aanpassen. Bekijk onderstaande testbeelden en oordeel zelf. Klik op een beeld om door de beelden te bladeren of open met ALT+klik een origineel beeld en bestudeer het nauwkeurig.

Testbeelden

Conclusie

De Olympus OM-D E-M10 II is verkrijgbaar in een geheel zwarte uitvoering of in het zwart met een zilverkleurige bovenzijde. Met name deze laatste versie oogt lekker retro! Een losse body kost € 599,- en de pancake kitversie met het M.Zuiko Digital ED 14-42 mm/F3.5-6.3 zoomobjectief kost € 799,-. Dat is gezien de geboden kwaliteit alleszins redelijk, met als kanttekening dat het pancake kitobjectief voor JPEG-schieters redelijk goed presteert maar voor RAW-liefhebbers schiet het te kort. Er zijn echter inmiddels veel goede tot uitstekende objectieven voor MFT-camera’s verkrijgbaar, dus ons advies is om in dat geval alleen de body aan te schaffen en een beter objectief. De beeldkwaliteit die de E-M10 II levert is goed – maar wel verzadigd! – en als men goed glas gebruikt zelfs zeer goed. Echte minpunten zijn de beperkte accucapaciteit en de toch wel complexe menustructuur. Al met al is de Olympus OM-D E-M10 II een prima en betaalbare instapcamera voor fotohobbyisten. Aanbevolen!

Kijk voor meer informatie op www.olympus.nl.

Geplaatst in: Systeemcamera's