Computer algemeen
Door 7 september 2015 Lees verder →

Olympus OM-D E-M5 II

Olympus heeft met de E-M5 II een opvolger van de populaire E-M5 geïntroduceerd. De nieuwe E-M5 II bezit als eerste Olympus systeemcamera de ’40M High Res Shot’-functie. Door acht achtereenvolgende opnamen te maken en deze vervolgens te combineren tot één is het mogelijk om een statisch onderwerp vast te leggen in een beeld bestaande uit maar liefst 40 miljoen pixels. Vermeldenswaard zijn verder de 17,2-megapixel beeldsensor, de ingebouwde elektronische zoeker, het in de camera ingebouwde vijfassige beeldstabilisatiesysteem, een aanraakgevoelig en kantelbaar 3 inch OLED-kleurenscherm, het anti-stoffilter en een ISO-gevoeligheid tot en met 25.600 ISO. De E-M5 II is verkrijgbaar in het zwart en zilver en sinds kort ook in titanium. Wij voelden de OM-D E-M5 II uitgebreid aan de tand.

Het eerste dat opvalt bij het ter hand nemen van de E-M5 II is de omvang en het gewicht. De stof- en spatwaterdichte camera heeft een behuizing van magnesiumlegering en de kale body weegt slechts 417 gram. Ook het relatief forse zoekerhuis bovenop de camera valt op. De E-M5 II beschikt net als de overige OM-D modellen over een ingebouwde elektronische zoeker. Deze heeft een resolutie van 2,36 miljoen pixels, een 100% beeldweergave, een maximale vergroting van 1,48x (bij een 50 mm objectief), een oogpuntsafstand van 21 mm en – niet onbelangrijk – een zeer snelle responstijd. Dit laatste betekent dat de hersteltijd van het display tussen het maken van opnamen dusdanig snel is dat het niet meer storend is zoals bij veel oudere elektronische zoekers. Vooral bij het vastleggen van bijvoorbeeld actie- en sportmomenten is dat van groot belang. Het beeld kan haarscherp en zonder enige vertekening worden bekeken en in tegenstelling tot een optische zoeker zie je nu direct de effecten van handmatige aanpassingen en creatieve filters. Via een oogsensor kan automatisch worden geschakeld tussen het OLED-kleurenscherm aan de achterzijde en de elektronische zoeker. De E-M5 II beschikt niet meer over de speciale accessoires-poort waarop diverse accessoires kunnen worden aangesloten. De E-M5 II beschikt ook niet over een ingebouwde pop-up flitser, maar wordt geleverd inclusief een uiterst compact los flitsertje, de Olympus FL-LM3. Deze flitser wordt in de flitsschoen geschoven en maakt via de flitsschoen contact met de camera. Dit afneembare flitsertje heeft een richtgetal van 9 (bij 100 ISO) en is bijvoorbeeld prima geschikt voor het inflitsen van portretten in fel zonlicht.

Kantelbaar OLED-kleurenscherm

De E-M5 II beschikt over een 7,6 cm (3 inch) kantelbaar OLED-kleurenscherm. Het scherm heeft 1.037.000 pixels en een speciale anti-reflectielaag waardoor het ook in zonlicht goed leesbaar blijft. Eventueel kan men de helderheid (-2 tot +2) en kleurtemperatuur (+ en -3) handmatig aanpassen. Het scherm kan naar de zijkant worden uitgeklapt en vervolgens in diverse richtingen – in een maximale hoek circa 270 graden – worden gedraaid. Wij vinden het oorspronkelijk uitklapscherm van de E-M5 plezieriger dat dit naar de zijkant klappende scherm. Een gemaakt beeld kan op het OLED-kleurenscherm worden vergroot met de factor 2, 3, 5, 7, 10 en 14, zodat u bijvoorbeeld bij macrofotografie achteraf de scherpstelling kunt controleren. Ook daarbij kan het kantelbare scherm goed van pas komen. Daarnaast kunt u direct in real-time op het OLED-kleurenscherm zien wat het effect van bijvoorbeeld een witbalans- of belichtingscompensatie is. Het scherm is tevens aanraakgevoelig. Dat betekent dat je met je vinger het gewenste scherpstelpunt kunt aanwijzen en met één tikje op het scherm kunt afdrukken. Vooral bij macro-opnamen en opnamen van statief werkt dit erg prettig. Deze functie is overigens via het groene aanraakknopje op het scherm ook uit te zetten, want anders loop je het risico per abuis opnamen te maken.

Vijfassig beeldstabilisatiesysteem

De E-M5 II is voorzien van het inmiddels vertrouwde SuperSonic Wave anti-stoffilter, dat nog altijd als het meest effectieve systeem in zijn soort wordt gezien. Bij dit systeem zorgt een transparant filter tussen de sluiter van de camera en de sensor geplaatst ervoor dat er geen stof direct op de sensor kan vallen. De stofdeeltjes worden namelijk opgevangen door het filter en vervolgens afgeschud door een reeks ultrasone trillingen die worden geactiveerd zodra het systeem wordt ingeschakeld. De stofdeeltjes worden vervolgens opgevangen door een soort kleefband waardoor ze later alsnog niet voor problemen kunnen zorgen. Dit ingenieuze systeem heeft de afgelopen jaren – elke Olympus en Panasonic reflex beschikt over het SuperSonic Wave-filter – zijn waarde bewezen. De E-M5 II beschikt verder over een vijfassig beeldstabilisatiesysteem dat bewegingsonscherpte tegengaat bij foto- en filmopnamen. De fotograaf kan het effect van deze stabilisatie meteen tijdens de opname bekijken via de elektronische zoeker. Het vorige mechanisme compenseerde camerabewegingen door in te spelen op twee draaiende bewegingen, de zogeheten yaw en pitch. Deze camerabewegingen worden echter veroorzaakt door vijf verschillende soorten bewegingen en het nieuwe beeldstabilisatiesysteem corrigeert dan ook horizontale verschuivingen, verticale verschuivingen en draaiende bewegingen. Zeker bij opnamen met grotere vergrotingsfactoren, zoals bijvoorbeeld bij macrofotografie, is een goede beeldstabilisatie heel belangrijk. De E-M5 II is ook geschikt om onderweg, bijvoorbeeld tijdens het lopen, opnamen te maken. De ‘Multi-motion’-stabilisator heeft een zeer breed frequentiebereik en zorgt daardoor voor een prima compensatie. Olympus claimt een compensatie tot maximaal 4 EV, maar wij denken dat 3 EV realistischer is en ook dat is zeker niet slecht. Integendeel, het kan het verschil zijn tussen een gelukte of mislukte opname. Een in de camera ingebouwde beeldstabilisator heeft verder als groot voordeel dat deze met alle objectieven werkt. Het is ook mogelijk – bijvoorbeeld als de camera op een statief staat – om het systeem uit te zetten. Wat opvalt is dat het zoemen van de stabilisatormotor dan niet stopt. De motor blijft werken om de beeldsensor op zijn plaats te houden.

Creatieve opties

De E-M5 II telt 25 scèneprogramma’s, te weten Portret, e-Portret, Landschap, Landschap met portret, Sport, Starlight, Avondscène, Avondscène met portret, Kinderen, High Key, Low Key, Dbs Modus, Macro, Natuur macro, Kaarslicht, Zonsondergang, Documenten, Panorama, Vuurwerk, Strand en sneeuw, Visoogeffect, Groothoek, Macrovoorzetlens, 3D-foto en Pannen. Deze scèneprogramma’s zijn bedoeld om beginnende fotografen te helpen om onder specifieke – voor beginners vaak moeilijke – omstandigheden toch goede foto’s te kunnen maken. Naast de al langer bekende scèneprogramma’s bezit de E-M5 II ook zogeheten Art Filters. Met deze kunstzinnige filters kunnen allerhande effecten op de beelden worden toegepast. Ook de E-M5 II bezit een aantal van dit soort filters. Het aardige bij de E-M5 II is dat je het effect vooraf in de zoeker kunt zien. Handig is de bracketing-optie (ART BKT) waarbij een gemaakt beeld automatisch van alle in de camera aanwezige Art Filters wordt voorzien. Je krijgt dan uiteindelijke 14 verschillende beelden met de volgende filters: Pop-art, Soft-focus, Bleke/lichte kleur, Lichte toon, Korrelige film, Pinhole, Diorama, Cross-process, Zacht sepia, Dramatische toon, Key Line, Aquarel, Vintage en Gedeeltelijke kleur. Het verwerken daarvan kost even tijd, maar je hebt dan ook wat. De Art Filters kunnen ook worden gebruikt tijdens het filmen. Andere kunstzinnige effecten kunnen worden gerealiseerd met de functie Meervoudige belichting. Deze functie maakt het mogelijk om in de Live View-modus twee beelden over elkaar heen te fotograferen. Ook is het mogelijk om via de optie Beeldoverlap twee of drie opgeslagen RAW-beelden te combineren.

Video-functie

De E-M5 II beschikt over de mogelijkheid om videoclips in Full-HD- (1920×1080 pixels, 24, 25, 30, 50 en 60 bps) en HD-kwaliteit (1280×720 pixels, 24, 25, 30, 50 en 60 bps) te maken. De ingebouwde videofunctie ondersteunt daarbij het gebruik van de meeste in de camera aanwezige creatieve filters. Tijdens het filmen kan men de scherptediepte, beeldhoek en autofocus aanpassen. De videofilmpjes worden opgenomen en afgespeeld in het Motion JPEG-formaat (.MOV) met een beeldverhouding van 16:9 (breedbeeld). Dankzij de ingebouwde beeldstabilisator bent u bijna altijd verzekerd van een haarscherp resultaat. Handig is de mogelijkheid om de camera direct na het filmen tevens automatisch een foto te laten maken. De geluidsfunctie maakt gebruik van de nieuwste audiotechnologieën van Olympus, zoals een PCM-opnamefunctie. Via de microfoonconnector aan de zijkant van de body kan eventueel een – optioneel verkrijgbare – externe stereo-microfoon op de E-M5 II worden aangesloten. Het bekijken van de gemaakte videobeelden is geen enkel probleem, want de E-M5 II beschikt over een AV-OUT en een HDMI-aansluiting. Vergeet daarbij niet de opties HDMI en Video Uit goed in te stellen, anders krijgt men niet de optimale beeldkwaliteit te zien. In dat verband is het jammer dat er bij de camera standaard slechts een AV-kabel, maar geen HDMI-kabel wordt meegeleverd.

40M High Res Shot-functie

Een interessante nieuwe functie is de 40M High Res-functie. Hiermee kan men met deze 16-megapixelcamera een 40-megapixel beeld vastleggen. De E-M5 II doet dat door automatisch acht achtereenvolgende opnamen te maken waarbij de beeldsensor steeds een klein stukje wordt verplaatst en de op deze manier gemaakte beelden vervolgens in de camera te combineren tot één 40-megapixel beeld. In de praktijk werkte de functie prima, er is echter een grote beperking: het werkt alleen met stilstaande onderwerpen en men moet altijd een statief gebruiken. Prima dus voor bijvoorbeeld stillevens en interieurs, maar landschappen waar al een kleine beetje wind waait vertonen bewegingsonscherpte. Tot slot beschikt de E-M5 II over verschillende beeldratio’s. Deze kunnen zowel vooraf worden ingesteld of achteraf in de camera op reeds gemaakte JPEG-beelden worden toegepast. Hierbij kan er worden gekozen uit vijf verschillende beeldverhoudingen, te weten 4:3 (standaard), 16:9 (bioscoopformaat), 3:2 (35-mm equivalent), 1:1 (mediumformaat) en 3:4 (portret). Het gekozen beeldformaat wordt tijdens het fotograferen in de zoeker en op het OLED-kleurenscherm getoond.

Kitobjectief

De Olympus E-M5 II wordt standaard geleverd met een kitobjectief in de vorm van het M.Zuiko Digital 12-50 mm/F3.5-6.3 zoomobjectief. Dit kitobjectief heeft een kleinbeeldequivalent van 24-100 mm. Het zoomobjectief is 8,3 cm lang, heeft een diameter van 5,7 cm, een filterdiameter van 52 mm, een maximum diafragma van 22, vijf diafragmabladen en telt tien lenzen in acht groepen met één ED- en één HR-lenslement. Het weegt slechts 211 gram en heeft een kortste instelafstand van 20 cm. Opvallend is de zoomring die met één beweging vanuit de motorische naar de handmatige stand kan worden geschakeld. De motorische stand is vooral bedoeld voor het maken van vloeiende zooms tijden het filmen. Tijdens het fotograferen werkt de handmatige stand effectiever. Het objectief presteert redelijk tot goed: in de groothoekstand is er sprake van een tonvormige vertekening (-1,17%), maar in telestand is het objectief zo goed als vertekeningsvrij (-0,1%). De lichtafval in de hoeken bedraagt in groothoekstand bij F3,5 bijna 1 stop. Na diafragmeren neemt dit snel af tot circa 1/3 stop. Let op: dit zijn waarden gemeten met JPEG-bestanden die in de camera softwarematig al grotendeels gecorrigeerd zijn. In de RAW-bestanden zijn vertekening en lichtafval hoger. Kortom, voor JPEG-schieters is het een prima presterend zoomobjectief, maar RAW-schieters kunnen beter kiezen voor de (duurdere) kit met het 12-40 mm/F2.8 Pro zoomobjectief gebruiken.

Praktijk

De in retro-stijl uitgevoerde E-M5 II oogt bijzonder aantrekkelijk. Het geheel – camera met 12-50 mm kitobjectief – weegt circa 650 gram en dat is lekker licht. Aan de achterzijde zit rechts van het OLED-kleurenscherm een opstaande verdikking waartegen de duim kan worden geplaatst. Mede dankzij een verdikking aan de voorzijde ligt de camera goed in de hand. Het riemoogje aan de kant van de ontspanknop zit wel enigszins in de weg. De kwaliteit van de elektronische zoeker is prima en dat geldt ook voor het kantelbare 3 inch aanraakgevoelige OLED-scherm. Op dit scherm kan tijdens het fotograferen ook een live histogram zichtbaar worden gemaakt, hetgeen zeker nuttig is om onder moeilijke lichtomstandigheden tot een goede belichting te komen. Ook het ingebouwde raster en waterpas zijn nuttig. De camera beschikt verder over twee draaiwielen, een multi-selector en diverse knoppen waar men zelf functies aan kan toekennen. Vooral dankzij deze laatste optie kan men bepaalde of veelgebruikte functies – denk daarbij aan zaken als handmatige witbalans en dergelijke – altijd binnen handbereik hebben door ze aan een van deze toetsen toe te kennen. Handig is ook de sensor naast de elektronische zoeker. Zodra men de camera voor het oog houdt, gaat de elektronische zoeker automatisch aan. Prima!

Beeldkwaliteit

Wij hebben onze JPEG-testopnamen gemaakt in de hoogste resolutie met compressiestand Superfijn. Voor wat betreft kleurweergave hebben we veelal de standaard stand Natural gebruikt. Deze stand oogt in tegenstelling tot andere OM-D modellen wat fletser dan we gewend zijn van Olympus. Vooral in blauwe luchten valt dat op. Zoals altijd hebben we de verschillen gemeten tussen de diverse kleurstanden: de standaardinstelling Natuurlijk geeft een verzadigde (circa +11,9%) kleurweergave, terwijl de stand Levendig zeer stevig verzadigd (+25,8%) is. De stand i-Enhance is zeer fiks verzadigd (+34,1%). De standen Mat (+6,8%) en Portret (+12,4%) zijn zeer licht en licht verzadigd. In deze laatste stand ligt het accent ook op de huidtinten. Elke kleurweergave is overigens voor wat betreft contrast, scherpte en kleurverzadiging (+/-2) handmatig aan te passen. Voor wat betreft beeldruis presteert de E-M5 II prima. Beelden tot en met 1600 ISO zijn zonder meer prima bruikbaar en ook de 3200 ISO-beelden zijn dat na enige bewerking ook. Zelfs beelden gemaakt met 6400 ISO ogen – afhankelijk van het onderwerp – vaak na bewerking in Photoshop nog alleszins acceptabel. We hebben wel even (op 3200 ISO) gemeten wat het effect van de ingebouwde ruisonderdrukking is. Op basis daarvan adviseren wij de stand Laag. Bij de stand Standaard gaan naar onze smaak teveel details verloren. De automatische witbalansfunctie deed zijn werk goed. Onze moeilijke testopstelling werd zonder kleurzweem vastgelegd. Scherpte en contrast zijn prima en eventueel ook in de camera aan de eigen smaak aan te passen. Opvallend is wel dat de camera de neiging heeft om eerder iets onder dan over te belichten. Al met al levert de E-M5 II fraaie 16-megapixel JPEG-beelden. Bekijk onderstaande testbeelden en oordeel zelf. Klik op een beeld om door de beelden te bladeren of open met ALT+klik een origineel beeld en bestudeer het nauwkeurig.

Testbeelden

Conclusie

www.pixelmania.nlDe Olympus E-M5 II is verkrijgbaar in een zwarte, zilverkleurige en sinds kort ook in een titanium uitvoering. Een losse body kost € 1.099,-. De kitversie met het M.Zuiko Digital ED 12-50 mm/F3.5-6.3 zoomobjectief kost € 1.299,- en voor de kit met het M.Zuiko Digital ED 12-40mm/F2,8 Pro zoomobjectief moet € 1.799,- worden neergeteld. Dat is stevig aan de prijs, maar de veel betere kwaliteit van dit objectief maakt het zeker het overwegen waard. De beeldkwaliteit die de E-M5 II levert is – mits men goed glas gebruikt – zeer goed en de elektronische zoeker en het kantelbare OLED-kleurenscherm voldoen prima. De 40M High Res Shot-functie is een aardige technologische vernieuwing, maar alleen bruikbaar voor stilstaande onderwerpen. Minpunten zijn de accucapaciteit en sommige priegelige knopjes. Op basis van de beeldkwaliteit kennen wij de Olympus OM-D E-M5 II een Pixelmania Award toe. Aanbevolen!

Kijk voor meer informatie op www.olympus.nl.